چرا باید R600a مصرف کنیم؟

از زمان های گذشته تا به امروز آب به دلیل ظرفیت حرارتی بالا و در دسترس بودن، به عنوان اصلی ترین سیال در تمام سیستم های حرارتی مانند سیکل بخار(رانکین) مورد استفاده قرار می گیرد. این درحالی است که استفاده از آن در سیکل های تبرید تراکمی مانند یخچال بدلیل پایین فشار آن و یخ زدگی در دماهای منفی تقریبا غیر منطقی توصیف می شود. از این رو از زمان گذشته دانشمندان برای حل این مشکل به مبردهای طبیعی و صنعتی روی آوردند تا بتوانند شرایط مطلوبی را ایجاد نماید.
اما داستان تغییر نسل مبردها از آنجا شروع می شود که مبردهای قدیمی مانند R12 و R11 به عنوان یکی از عوامل اصلی تخریب لایه ازن بین دانشمندان بین المللی شناخته شدند. آن ها دلیل تخریب لایه ازن توسط این مبردها را وجود کلر در آرایش ساختار لوییس آن ها دانستند. برای آگاهی دقیق از چگونگی تخریب لایه ازن توسط این مبردها کافی است به فرآیندی که کلر در آن ایفا می کند بنگریم.
در اثر تابش نور فرابنفش به مولکول های مبرد اتم کلر از آن جدا می شود. این اتم کلر این توانایی را دارد که با مولکول های لایه ازن که از سه اتم اکسیزن تشکیل شده اند واکنش دهد و منجر به تخریب مولکول ازن می-شود. یک اتم کلر بعد از پیوند با اتم اکسیژن می تواند دوباره از آن جدا شده و موجب تخریب مولکول های دیگر این لایه شود.

o3split

دانشمندان برای مشخص کردن معیاری برای تخریب لایه ازن از ODP استفاده کردند که هم اکنون به عنوان معیار مهم در انتخاب مبردها مورد استفاده قرار می گیرد.

(Ozone Depletion Potential (ODP به معنای پتانسیل تخریب لایه ازن می باشد. مقدار آن از صفر تا یک تغییر می کند به طوری که مخرب ترین و خطرناک‏ترین مبردها دارای ODP یک هستند.(مانند R11 و R12).

با گذشت زمان و بحرانی شدن شرایط لایه ازن، دانشمندان و محققان در سرتاسر دنیا گرد هم آمدند تا درباره ی این بحران به تفاهم برسند. در این نشست که به پیمان Montreal (مونترال) معروف شد، استفاده از گازهای (CFC) مانند R12، R22، R123 و R11 ممنوع شد. هم اکنون استفاده از این گازها درکشورهای پیشرفته تا ۹۹٫۵% کاهش یافته است و حتی تولید قانونی آن در کشور چین نیز ممنوع می باشد. شرکت دانفوس که در سال ۲۰۱۰ به سکاپ تغییر نام داد در راستای کاهش این تخریب و رسیدن به راندمان بهتر تولید کمپرسورهای خود با مبردهای CFC را متوقف کرده است.

اما مشکل اینجاست که افراد سودجو این مبردها را به صورت غیرقانونی در کشور چین تولید می کنند و در کشورهای در حال توسعه به‏ دلیل کمبود آگاهی از خطرات استفاده از این مبردها و عدم رغبت به تغییر، می‏فروشند. علاوه بر این تولید غیر قانونی خود موجب کاهش کیفیت مبردهای تولیدی و افزایش قیمت آن ها می شود. نکته قابل تاسف این است که این مبردها حتی در برابر مبردهای نسل بعد از خود عملکرد ضعیف تری از نظر ترمودینامیکی دارند. متاسفانه این امر اثبات شده در مجامع بین المللی و قابل مشاهده در تفاوت COP در کاتالوگ کمپرسورهای CFCها و نسل بعدی، در جوامع توسعه یافته هنوز مورد قبول نیست. زیرا در این کشورها هر سیکلی به قول معروف دما می‏ آورد عالی کارکرده است!!!! در حالی که در صنعت مدرن امروز این تنها یک حرف خام به شمار می ‏آید.
امید است با دوراندیشی به فکر خود و آینده های فرزندان خود باشیم تا مثل همیشه در روز فاجعه به دنبال علاج نگردیم.
تهیه کننده: گروه فنی اندی کالا

 

منابع:

www.theozonehole.com
www.unep.org
www.epa.gov